Prijsverhoging per 1 januari: zo controleer je wat je leveranciers doorrekenen
Key Takeaways
Een prijsverhoging per 1 januari is redelijk als hij past bij de kosten van de leverancier: het deel loon maal de cao-stijging, het deel energie, grondstof of diesel maal hun prijsontwikkeling. Voor 2027 rekent het CPB met cao-lonen in de marktsector die 3,8% stijgen en een inflatie van 2,7%. Een leverancier die 6% vraagt op een product dat voor een derde uit loon bestaat, moet de rest kunnen onderbouwen. Controleer daarnaast in januari en februari of de factuur de aangekondigde prijs volgt: stille indexatie zonder brief, een verhoging op artikelen die niet in de brief stonden, of een verhoging die eerder ingaat dan afgesproken, zie je alleen door factuurregels van december en januari naast elkaar te leggen.
In november en december komen ze binnen: de brieven en mails met "per 1 januari passen wij onze tarieven aan". Sommige met een onderbouwing, de meeste met een percentage en een verwijzing naar "gestegen kosten". Wie inkoopt bij tientallen leveranciers, krijgt er tientallen. En in januari begint het tweede deel: de facturen met de nieuwe prijzen. Of die prijzen kloppen met de brief, kijkt bijna niemand na.
Dit artikel gaat over beide momenten. Hoe je een aangekondigde verhoging toetst aan de echte kostenontwikkeling, en hoe je in januari controleert of de factuur volgt wat er is afgesproken.
Wat er in 2027 echt duurder wordt
Leveranciers hebben echte kosten. Het helpt om te weten welke, en hoeveel. Dit zijn de cijfers waar je een verhoging aan kunt toetsen:
| Kostenpost | Ontwikkeling | Bron |
|---|---|---|
| Cao-lonen marktsector 2026 | +4,3% (verwachting) | CPB, MEV 2027 via AWVN |
| Cao-lonen marktsector 2027 | +3,8% (verwachting) | CPB, MEV 2027 |
| Cao-lonen derde kwartaal 2026 | +4,0% op jaarbasis | CBS, oktober 2026 |
| Inflatie 2027 | +2,7% (verwachting) | CPB, MEV 2027 |
| Vrachtwagenheffing | ca. €0,20 per km, tijdelijk 22,3% lager tot en met 31 december 2026 | Staatscourant 2026, 18058 |
Lonen stijgen dus nog steeds harder dan de inflatie, en energie en diesel zijn door de oorlog in het Midden-Oosten duur gebleven. Een verhoging per 1 januari is daarom niet vreemd. Een verhoging die niet past bij de kostenopbouw van het product, wel.
Toets de brief: past de verhoging bij de kosten?
Een verhoging is redelijk als hij volgt uit de kosten van de leverancier. Die kun je benaderen met een eenvoudige som:
Redelijke verhoging ≈ (aandeel loon × loonstijging) + (aandeel energie × energiestijging) + (aandeel grondstof × grondstofstijging) + …
Je weet de kostenopbouw van je leverancier niet precies, maar je kunt hem redelijk schatten, of erom vragen. Voor veel diensten en producten is het grootste deel loon:
| Soort leverancier | Grote kostenposten | Wat een verhoging van 6% betekent |
|---|---|---|
| Schoonmaak, beveiliging, uitzendwerk | Vooral loon (70 tot 85%) | Ruim boven de cao-stijging: vraag waarom |
| Transport | Loon, diesel, heffing, materieel | Kan kloppen, als diesel en heffing apart worden onderbouwd |
| Opslag en koelhuis | Energie, huur, loon | Hangt af van het energiecontract van de leverancier |
| Verpakking | Grondstof (karton, folie), energie | Volg de grondstofprijzen; die dalen ook weleens |
| Onderhoud en service | Loon van monteurs, onderdelen | Uurtarief past bij cao; onderdelen tegen prijslijst |
Rekenvoorbeeld
Een schoonmaakbedrijf kondigt per 1 januari 2027 een verhoging aan van 6,5%. Schoonmaakwerk bestaat voor zo'n 80% uit loon. Stijgt dat loon met 3,8%, dan is het effect op de prijs 0,8 × 3,8% = 3,0%. Laat je de overige 20% meestijgen met de inflatie (2,7%), dan komt daar 0,5% bij. Samen ongeveer 3,5%.
Het verschil tussen 6,5% en 3,5% is 3 procentpunt. Op een contract van €120.000 per jaar is dat €3.600 per jaar. Niet dramatisch, maar het is één leverancier. Bij twintig leveranciers met elk een paar procent te veel, loopt het in de tienduizenden.
Is de cao van je leverancier hoger dan het gemiddelde, dan kan 6,5% ook kloppen. Juist daarom vraag je om de onderbouwing in plaats van te raden.
Vijf vragen bij elke brief
- Welke kosten zijn gestegen, en met hoeveel? Een percentage zonder opbouw is een openingsbod.
- Geldt het voor alle artikelen, of voor een deel? Een verhoging "van gemiddeld 4%" kan op jouw artikelen 7% zijn.
- Vanaf welke datum? Per 1 januari, of per eerste levering in januari? Wat gebeurt er met orders die in december zijn geplaatst?
- Wat zegt het contract? Staat er een indexatieclausule in, aan welke index is hij gekoppeld, en is er een maximum?
- Wat krijg je ervoor terug? Een langere looptijd, betere betalingstermijn of een volumekorting. Een verhoging is ook een onderhandelingsmoment.
Controleer de factuur: volgt hij de brief?
Het tweede moment is belangrijker dan het eerste, en wordt vaker overgeslagen. Ook als je een verhoging hebt geaccepteerd, kan de factuur iets anders doen. Dit zijn vijf patronen om op te letten:
| Patroon | Hoe je het ziet | Rekensom per jaar |
|---|---|---|
| Stille indexatie | Alle of de meeste regels gaan vanaf één datum met hetzelfde percentage omhoog, zonder brief | percentage × jaaruitgaven bij die leverancier |
| Hoger dan aangekondigd | Brief zegt 3,5%, factuur laat 4,8% zien | (factuurprijs − aangekondigde prijs) × jaarvolume |
| Ook op andere artikelen | Verhoging op artikelen die niet in de brief stonden | prijsverschil × jaarvolume per artikel |
| Eerder ingegaan | Nieuwe prijs al op leveringen van december | prijsverschil × volume in de te vroege periode |
| Toeslag op toeslag | Een percentage-toeslag (heffing, brandstof) berekend over de verhoogde prijs | toeslagpercentage × prijsverhoging × volume |
Het laatste patroon is subtiel. Rekent een vervoerder een heffingstoeslag als percentage van de vracht, en gaat de vracht per 1 januari 5% omhoog, dan stijgt de toeslag ook 5%, terwijl de heffing per kilometer gelijk bleef. Meer daarover in Heffingstoeslag van je vervoerder narekenen.
Zo vind je het in je eigen cijfers
- Exporteer de factuurregels van de laatste 13 maanden uit je boekhouding of ERP: leverancier, factuurdatum, artikel of omschrijving, aantal, stuksprijs. Staan er alleen factuurtotalen in, dan heb je de pdf's nodig van je grootste leveranciers.
- Zet per leverancier en artikel de stuksprijs op tijd. Een draaitabel met artikelen in de rijen en maanden in de kolommen werkt prima.
- Zoek de sprongen. Een sprong vanaf één datum bij de meeste artikelen is een indexatie. Een sprong bij één artikel is een prijswijziging.
- Leg elke sprong naast de brieven en afspraken. Is er een brief, klopt het percentage, klopt de datum, klopt de lijst met artikelen?
- Reken om naar euro's per jaar. Prijsverschil maal jaarvolume. Pas dan zie je welke tien regels ertoe doen.
Het lastige zit in stap 1 en 2: pdf-facturen waar de regels niet in je boekhouding staan, en artikelomschrijvingen die per factuur net anders zijn ("Doos 40x30 bruin" en "DOOS 400X300 BR."). Daar gaat de meeste tijd in zitten. Het is ook precies waar AI goed in is: rommelige documenten lezen en dezelfde dingen herkennen onder verschillende namen. Het rekenen zelf doe je met gewone formules.
Een kalender voor de jaarwisseling
| Wanneer | Wat |
|---|---|
| Oktober | Lijst je twintig grootste leveranciers. Zoek per leverancier de indexatieclausule en de huidige prijzen op. |
| November en december | Toets elke brief aan de kostenopbouw. Vraag onderbouwing waar het niet past. Leg vast wat is afgesproken: percentage, artikelen, datum. |
| Januari | Controleer de eerste factuur van elke leverancier tegen de afspraak. |
| Februari | Leg alle factuurregels van december en januari naast elkaar en zoek stille indexaties bij leveranciers die geen brief stuurden. |
| Maart | Reken de verschillen om naar euro's per jaar en vraag creditnota's waar het niet klopt. |
Dit is waar de Lekcheck voor is
Wat hierboven staat, kun je zelf doen. Het kost vooral tijd: bij een paar duizend factuurregels per maand al snel dagen. In de gratis Lekcheck rekenen wij 12 maanden inkoopfacturen na: prijsstijgingen zonder akkoord, stille indexatie, boven de afspraak, dubbel betaald, toeslagen en vracht. Je krijgt per soort lek wat het je per jaar kost. Met Marge Terug gebeurt dat daarna bij elke nieuwe factuur, voordat je betaalt.
Meer over de andere lekken op inkoopfacturen lees je in Stille kosten in inkoopfacturen: zeven lekken die je zelf kunt vinden.
Bronnen
Frequently asked questions
- Mag een leverancier zomaar de prijs verhogen per 1 januari?
- Dat hangt af van je contract en de algemene voorwaarden. Veel contracten hebben een indexatieclausule, bijvoorbeeld gekoppeld aan de CBS-consumentenprijsindex of de cao-lonen. Zonder clausule en met een vaste prijs voor een periode mag het niet eenzijdig. Zonder contract is een prijsverhoging een nieuw aanbod: je kunt hem accepteren, onderhandelen of weggaan.
- Wat is een redelijke prijsverhoging voor 2027?
- Dat hangt af van waar de kosten van de leverancier uit bestaan. Het CPB verwacht voor 2027 een cao-loonstijging van 3,8% in de marktsector en een inflatie van 2,7% (MEV 2027, september 2026). Een product dat voor een derde uit loon bestaat, stijgt door de lonen dus met zo'n 1,3%. Vraagt een leverancier veel meer, dan hoort daar een onderbouwing bij voor de andere kosten.
- Wat is stille indexatie?
- Een prijsverhoging die op de factuur verschijnt zonder dat je er een brief, mail of nieuwe prijslijst over kreeg, of zonder dat iemand hem goedkeurde. Vaak een paar procent op alle tarieven vanaf één datum. Je ziet het alleen door de stuksprijzen van dezelfde artikelen voor en na die datum naast elkaar te leggen.
- Hoe vind ik stille prijsverhogingen in mijn inkoopfacturen?
- Exporteer de factuurregels van de laatste 13 maanden, met leverancier, artikel, aantal en stuksprijs. Zet per leverancier en artikel de stuksprijs op tijd. Een sprong vanaf één datum bij de meeste artikelen is een indexatie; een sprong bij één artikel is een prijswijziging. Leg elke sprong naast de brieven en afspraken die je hebt. Reken het verschil om naar euro's per jaar: prijsverschil maal jaarvolume.
- Wanneer moet ik een prijsverhoging controleren?
- Twee keer. In november en december, als de brieven komen: past de verhoging bij de kosten van de leverancier? En in januari en februari, als de eerste facturen binnen zijn: volgt de factuur de aangekondigde prijs, op de aangekondigde artikelen, vanaf de aangekondigde datum?
Safouan Bolbaroud is an expert in AI automation and helps businesses work more efficiently with digital employees.
View profileReady to automate?
Never miss a call again. Start today with your own AI receptionist.
Related Articles
Stille kosten in inkoopfacturen: zeven lekken die je zelf kunt vinden (met rekenvoorbeeld)
Een tarief dat stilletjes duurder wordt, een factuur boven de afspraak, een contract dat doorloopt. Zo vind je stille kosten in je inkoopfacturen, en zo reken je ze om naar euro's per jaar.
Waarom 95% van de AI-pilots niets oplevert (en wat de 5% anders doet)
MIT onderzocht 300 AI-projecten bij bedrijven: 95% leverde niets meetbaars op in de winst. Wat het onderzoek echt zegt, waarom het zelden aan de techniek ligt, en wat een fabriek of groothandel eraan heeft.
Kratten en pallets die niet terugkomen: zo hou je het emballagesaldo per klant bij
Emballage lekt op vier plekken: kratten die bij klanten blijven, nieuwe huren terwijl er nog honderden buiten staan, facturen van de verhuurder die niemand narekent, en statiegeld dat niet op de factuur staat. Zo dicht je ze.