Kennisbank maakindustrie

Operations in de maakindustrie

Deze kennisbank gaat over de basis van de operatie in machinebouw, metaal en toelevering: hoe een prijs tot stand komt, hoe artikelen en stuklijsten op orde komen, hoe je achteraf ziet of een order heeft opgeleverd, en hoe je het ERP benut dat je al hebt. Elke pagina beantwoordt één vraag die eigenaren en CFO's van maakbedrijven echt stellen, met een rekentool en een Excel-template die je zelf kunt gebruiken. Zonder software te verkopen.

Naar de onderwerpen Alle templates

Zeven vragen, zeven antwoorden

  1. 1Calculatie

    Calculatie zit bij één persoon: zo leg je het vast

    Als de calculatie bij één persoon zit, leg je niet alles vast wat die persoon weet. Je legt de rekenregels vast: hoe een aanvraag een hoeveelheid materiaal, een aantal uren en een prijs wordt. Dat doe je in vier stappen naast het gewone werk: twee interviews aan de hand van recente offertes, de regels in een register zetten, een tweede persoon met alleen die regels laten meerekenen, en de regels vastleggen in je calculatie-opzet of ERP. Klaar ben je als een tweede persoon vijf offertes op rij binnen 10% van de calculator uitkomt.

    Schaduwcalculatie Template
    Lees het antwoord
  2. 2Calculatie

    Kostprijsopbouw van een offerte in de machinebouw

    De kostprijs van een offerte in de machinebouw bestaat uit vier delen: materiaal uit de stuklijst inclusief zaag- en snijverlies, bewerkingen (uren per werkplek maal het uurtarief van die werkplek), uitbesteed werk, en opslagen voor algemene kosten en risico. Daarna pas komt de winstopslag. Reken een uurtarief per werkplek uit, niet één tarief voor de hele werkplaats. En let op: een winstopslag van 30% op de kostprijs is een marge van 23% op de verkoopprijs.

    Kostprijsopbouw-rekentool Uurtarief per werkplek Template
    Lees het antwoord
  3. 3Artikelen

    Artikelnummering opzetten voor een machinefabriek

    Zet artikelnummering op met een korte code voor de hoofdgroep en een volgnummer, bijvoorbeeld HY-0012. Zet alle andere kenmerken, zoals type, maat, materiaal en leverancier, in aparte velden en niet in het nummer. Gebruik een vaste volgorde voor de omschrijving (wat – type – maat), geef het leveranciersnummer een eigen veld, hergebruik nooit een nummer, en begin met de artikelen die het vaakst bewegen. Een nummer toekennen is daarna een vaste regel: het volgende vrije nummer in de groep. Daar is geen AI voor nodig.

    Artikelnummergenerator Template
    Lees het antwoord
  4. 4Nacalculatie

    Waarom nacalculatie niet gebeurt, en hoe je het wel regelt

    Nacalculatie gebeurt meestal niet omdat de basis ontbreekt, niet omdat niemand het wil. De voorcalculatie heeft geen posten om tegen te vergelijken, uren worden niet op de order of bewerking geboekt, materiaal wordt niet op de order afgeboekt, en niemand is er eigenaar van. Regel het in die volgorde: dezelfde posten in voor- en nacalculatie, uren per bewerking op de order, materiaal op de order, en een vaste review van 30 minuten per maand op de drie grootste afwijkingen.

    Nacalculatie: begroot tegenover werkelijk Template
    Lees het antwoord
  5. 5ERP

    Ridder iQ beter benutten: wat het pakket al kan

    Veel maakbedrijven gebruiken Ridder iQ vooral voor offertes, orders en facturen. Volgens leverancier ECI bevat het pakket ook relatiebeheer, stuklijstbeheer, inkoop, voorraadbeheer, werkvoorbereiding, productieplanning, urenregistratie per project, documentbeheer en rapportages, en is er een aparte module om de werkplaats op een tablet te laten werken. Ga eerst na wat jullie licentie bevat en wat jullie daarvan gebruiken. Begin bij artikelen en stuklijsten, dan uren op de order, dan nacalculatie. Pas daarna koppelen of bijkopen.

    ERP-benuttingscheck Template
    Lees het antwoord
  6. 6Overname

    Je bedrijf net overgenomen: de eerste 90 dagen in de operatie

    In de eerste 90 dagen na de overname van een maakbedrijf verander je weinig en leer je veel. Dag 1 tot 30: kijken en leren. Praat met elke medewerker, volg één order van aanvraag tot factuur en zoek uit wie wat weet. Dag 31 tot 60: de basis op orde. Wijs per proces een eigenaar aan, leg kennis vast die bij één persoon zit en zorg voor cijfers die je kunt vertrouwen. Dag 61 tot 90: kies één meetbare verbetering en maak een plan voor het jaar. Koop in deze periode nog geen grote software.

    Kennisrisico-check Template
    Lees het antwoord
  7. 7Verkoop

    Je bedrijf verkoopklaar maken: minder afhankelijk van jezelf

    Een koper wil een bedrijf dat ook zonder jou draait. De KVK adviseert ondernemers die willen verkopen om taken en verantwoordelijkheden over te dragen en het bedrijf minder van zichzelf afhankelijk te maken. Maak eerst zichtbaar waar het bedrijf op jou leunt: klanten, offertes en prijzen, de dagelijkse operatie, cijfers en leiding. Verplaats dat daarna stap voor stap naar mensen, processen en systemen. Begin op tijd: volgens de KVK kan het verbeteren van de resultaten drie tot vijf jaar duren.

    Afhankelijkheidsscan Template
    Lees het antwoord

Tools die je direct kunt gebruiken

Toollijsten per vak en afdeling

Welke software en AI-tools echt helpen, per branche en per rol. Met bronnen, en zonder onze eigen producten erin.

Hoe deze pagina’s zijn gemaakt

  • Geschreven door Safouan Bolbaroud van Agentfabriek, op basis van gesprekken met maakbedrijven en wat we zien als we automatiseringen bouwen bovenop hun ERP.
  • Cijfers van anderen hebben een bron. Rekenvoorbeelden zijn fictief en staan zo gemarkeerd.
  • We zijn geen partner of reseller van een ERP-leverancier. Waar een pakket wordt genoemd, gaan we uit van wat de leverancier zelf publiceert.
  • Klopt er iets niet, of mis je een onderwerp? Mail [email protected].

Basis op orde, en dan?

Als artikelen, stuklijsten en uren kloppen, kan automatisering veel overtikwerk schelen: inkooporders van klanten uitlezen, facturen naast bestellingen leggen, afwijkingen signaleren. Dat bouwen we, bovenop het ERP dat je al hebt. Wil je sparren over waar je staat? Bel of mail gerust. Daar hoeft niets tegenover te staan.

[email protected] +31 6 20 53 92 84