Beste AI-tools voor productieplanning in 2026: wat het mkb er nu mee kan
Belangrijkste inzichten
AI-planning voor het mkb is in 2026 nog vroeg. Wat nu werkt: de planningsmodule van je ERP goed gebruiken, Sensorfact om te zien hoeveel uur je machines echt draaien (OEE), een cloud-MRP zoals MRPeasy als je nog geen ERP hebt, en een zakelijk taalmodel om planningswijzigingen en klantcommunicatie te verwerken. Volg de pilot van KickstartAI, FME en Koninklijke Metaalunie voor AI-planning. De grootste winst zit in realistische uren per bewerking en het kennen van je bottleneck.
Over AI-planning wordt veel beloofd. Eerlijk is: voor een maakbedrijf van 20 tot 150 mensen is volledig automatische AI-planning in 2026 nog geen standaardproduct. Wat wel werkt, is de basis goed krijgen en de tools die je hebt beter gebruiken.
Het overzicht
| Tool | Wat het doet | Status |
|---|---|---|
| Planningsmodule van je ERP | Capaciteit per werkplek, orders inplannen | Bestaat, vaak half gebruikt |
| Sensorfact | Echte draaiuren en stilstand per machine (OEE) | Te koop |
| MRPeasy | Cloud-MRP voor kleine maakbedrijven | Te koop |
| Zakelijk taalmodel | Planningswijzigingen en klantcommunicatie | Te koop |
| KickstartAI-pilot met FME en Metaalunie | AI voor productieplanning | Pilot |
| Planner 5.0 (Universiteit Twente) | AI-assistent voor hoog-mix-laag-volume planning | Onderzoek |
1. De planningsmodule die je al hebt
Bijna elk ERP voor de maakindustrie heeft een planbord met capaciteit per werkplek. In de praktijk plannen veel bedrijven toch in Excel of op een whiteboard, omdat de uren in het ERP niet kloppen. Los dat op, en het planbord wordt bruikbaar.
2. Sensorfact voor echte draaiuren
Je plant met de uren die een machine beschikbaar is, maar hoeveel daarvan draait hij echt? Sensorfact meet per machine wanneer hij draait en stilstaat, en rekent OEE uit. Dan plan je met realistische capaciteit.
3. MRPeasy als je nog geen ERP hebt
Voor kleine maakbedrijven die nog met Excel werken, is MRPeasy een cloudpakket met voorraad, stuklijsten en planning. Geen AI-wonder, wel een stap vooruit.
4. Een taalmodel rond de planning
Plannen is ook communiceren: wijzigingen doorgeven, klanten informeren, de planbespreking vastleggen. Een zakelijke versie van ChatGPT, Claude of Copilot helpt daarbij. De planning zelf maakt het niet.
5. Wat eraan komt
KickstartAI, FME, Koninklijke Metaalunie en het ministerie van Economische Zaken zijn een pilot gestart om productieplanning in de maakindustrie slimmer te maken met AI, onder meer om energiekosten en kostprijzen voorspelbaarder te maken. De Universiteit Twente werkt in Planner 5.0 aan een AI-assistent voor planners in hoog-mix-laag-volume bedrijven. Als lid van Metaalunie of FME kun je dit volgen.
De basis voor een planning die klopt
- Realistische uren per bewerking. Haal ze uit je nacalculatie, niet uit de calculatie van drie jaar geleden.
- Boekbare uren, niet beschikbare uren. Een CNC-werkplek met 1.600 beschikbare uren en 75% bezetting heeft 1.200 uur voor orders. Zie het uurtarief-voorbeeld in kostprijsopbouw.
- Ken je bottleneck. Plan die werkplek eerst en vol; plan de rest eromheen.
- Eén planner met mandaat. Een planning waar iedereen in mag schuiven, is geen planning.
Verder lezen: Beste AI-tools voor operations managers en beste AI-tools voor werkvoorbereiding.
Veelgestelde vragen
- Bestaat er AI-planningssoftware voor het mkb?
- Er zijn planningspakketten en ERP's met slimme optimalisatie, en er lopen onderzoeksprojecten zoals Planner 5.0 voor hoog-mix-laag-volume bedrijven in Oost-Nederland. Volledig zelfstandige AI-planning voor een maakbedrijf van 50 man is in 2026 nog geen standaardproduct.
- Waarom klopt mijn planning nooit?
- Meestal omdat de uren per bewerking niet kloppen, of omdat je plant op beschikbare uren in plaats van op uren die machines en mensen echt aan orders besteden. Meet eerst wat er werkelijk gebeurt.
- Wat is OEE en waarom is het belangrijk voor planning?
- OEE (overall equipment effectiveness) laat zien welk deel van de geplande tijd een machine echt goed produceert. Een machine met een OEE van 60% kun je niet voor 100% inplannen.
- Moet ik op de bottleneck plannen?
- Ja. De capaciteit van je bedrijf is de capaciteit van de drukste werkplek. Plan die eerst, en laat de rest daarop aansluiten.
- Kan ChatGPT mijn planning maken?
- Nee, niet betrouwbaar. Een taalmodel kan wel helpen met de communicatie rond de planning: wijzigingen samenvatten, klanten informeren over een nieuwe levertijd, of een planbespreking uitwerken.
Safouan Bolbaroud is specialist in Operations AI & Workflow Automatisering en helpt Nederlandse bedrijven repetitief werk in Exact Online, AFAS en Odoo te automatiseren.
Bekijk profielKlaar om je operations te stroomlijnen?
Stop met handmatig overtikwerk in je ERP. Begin met een lekcheck op één proces.
Gerelateerde artikelen
Beste AI-tools voor calculatie en offertes in 2026 (maakindustrie)
Welke tools een calculator in de maakindustrie echt helpen: offertes uit CAD, aanvragen samenvatten, oude calculaties terugvinden en een vaste kostprijsopbouw. En waar AI niet moet rekenen.
Beste AI-tools voor inkoop in 2026: offertes vergelijken, facturen matchen
Tools voor inkopers in de maakindustrie en groothandel: leveranciersoffertes vergelijken, inkoopfacturen naast order en ontvangst leggen, en contracten doorzoeken. Met wat je eerst in je artikelstam moet regelen.
Beste AI-tools voor kwaliteitsmanagement in 2026: afwijkingen, audits en controle
Tools voor kwaliteit in de maakindustrie: afwijkingen vastleggen en analyseren, visuele controle met AI, digitale checklists en ISO-documentatie. Plus hoe je de kosten van niet-kwaliteit zichtbaar maakt.