Kratten en pallets die niet terugkomen: zo hou je het emballagesaldo per klant bij
Belangrijkste inzichten
Emballage lekt op vier plekken: kratten en pallets die bij klanten blijven staan, nieuwe kratten huren terwijl er nog honderden buiten staan, facturen van de verhuurder die niemand naast de eigen telling legt, en verkoopfacturen zonder statiegeldregel. Je houdt het bij met één saldo per klant en per type: uit (pakbon) min retour (retourbon), met de datum erbij. Alles wat langer dan 30 dagen openstaat, gaat met het saldo terug naar de klant of op de factuur. Bij 5.000 kratten die niet terugkomen en €0,25 huur per krat per maand is dat €15.000 per jaar. De oplossing is zelden nieuwe software: het saldo moet iemands taak zijn, en statiegeld moet op elke factuur.
Een rit gaat de deur uit met 40 kratten. Er komen er 32 terug. Niemand vraagt naar de andere acht, want de retourbon ligt in een bakje in de cabine. Een maand later bestelt de planning nieuwe kratten bij de verhuurder, terwijl er honderden bij klanten staan.
Zo lopen 5.000 kratten weg zonder dat iemand het merkt. Bij €0,25 huur per krat per maand is dat €15.000 per jaar aan kratten die je betaalt maar niet hebt. De oplossing is zelden nieuwe software. Het saldo per klant moet iemands taak zijn, en er moet statiegeld op elke factuur.
Emballage is geld dat op wielen de deur uit gaat. In dit artikel: waar het lekt, hoe je het saldo per klant bijhoudt, en de vier controles die het dichten.
Hoe emballage werkt, kort
Er zijn grofweg drie manieren:
- Een pool met statiegeld. Bij Euro Pool System, bekend van de kratten in de versketen, betaalt de eerste gebruiker statiegeld aan de pool en rekent dat door aan de volgende in de keten. Wie de krat terugbrengt, krijgt het statiegeld terug (Harvard D3 over Euro Pool System). Wie een krat houdt, houdt dus ook geld vast.
- Huur. Je huurt kratten of pallets per periode. Elke dag dat een krat bij een klant staat, betaal jij.
- Eigen emballage. Je hebt de kratten zelf gekocht. Een krat die niet terugkomt, moet je vervangen.
In alle drie de gevallen geldt hetzelfde principe: het probleem hoort bij wie het veroorzaakt. Wie de krat houdt, betaalt.
Waar het lekt
| Lek | Wat er gebeurt | Regel |
|---|---|---|
| 1. Kratten blijven bij klanten | Saldo per klant loopt op, niemand spreekt de klant aan | LO-01 |
| 2. Nieuwe huren terwijl ze buiten staan | De planning bestelt bij, het saldo bij klanten is onbekend | LO-02 |
| 3. Factuur verhuurder niet nagerekend | Je betaalt voor aantallen die je niet kunt controleren | in de emballagecontrole |
| 4. Geen statiegeld op de factuur | De klant betaalt niets voor een krat die hij houdt | LO-04 |
Het saldo per klant
Eén tabel is genoeg om te beginnen. Per klant en per type krat of pallet:
Saldo = uit (pakbonnen) − retour (retourbonnen)
| Klant | Type | Uit | Retour | Saldo | Oudste open |
|---|---|---|---|---|---|
| Klant A | Krat 60×40 | 1.240 | 1.180 | 60 | 12 dagen |
| Klant B | Krat 60×40 | 860 | 610 | 250 | 47 dagen |
| Klant C | Europallet | 96 | 70 | 26 | 38 dagen |
Klant B is je eerste telefoontje. Klant C ook, want pallets zijn duurder dan kratten.
Twee dingen maken dit in de praktijk lastig:
- Retourbonnen zijn van papier. De chauffeur neemt ze mee, ze liggen in een bakje, en ze komen nooit in het systeem. Een foto van de bon is genoeg om hem te verwerken, als iemand of iets hem leest.
- Types lopen door elkaar. Verschillende kratmaten en palletsoorten hebben elk hun eigen saldo en hun eigen prijs. Tel ze niet op.
De vier controles
1. Saldo te hoog of te lang open
Alles boven een drempel, of langer dan 30 dagen open, gaat met het saldo naar de klant: "Bij u staan 250 kratten, de oudste sinds 23 augustus. Wilt u die meegeven met de volgende levering?" Concreet en met de cijfers erbij werkt beter dan een algemene herinnering.
2. Eerst terughalen, dan pas bijhuren
Voordat de planning nieuwe kratten huurt, kijkt iemand naar het saldo bij klanten. Als er 340 kratten langer dan 30 dagen bij zes klanten staan, is een bestelling van 200 nieuwe niet nodig. Dit is de controle die het meeste geld scheelt, en die het minst vaak gebeurt, omdat planning en administratie elk een ander deel van het plaatje hebben.
3. De factuur van de verhuurder narekenen
Elke maand: de aantallen van de verhuurder naast je eigen telling. Zonder eigen registratie betaal je wat de verhuurder zegt. Met registratie kun je bezwaar maken, met je eigen pakbonnen en retourbonnen als bewijs.
4. Statiegeld op elke factuur
Leg het probleem bij wie de krat heeft. Als er statiegeld op de factuur staat, heeft de klant een reden om kratten terug te geven. De meeste ERP-pakketten kunnen het: in AFAS Profit koppel je een emballage-artikel aan een artikel, en komt de regel automatisch mee op de order en de factuur (AFAS Help). Het probleem is zelden de software; het is dat het niet is ingericht, of dat leveringen zonder de koppeling worden gefactureerd.
Rekenen met je eigen getallen
Wat het je kost, hangt af van je tarieven: huur per krat per periode, of het statiegeld per krat. Vul ze in de rekentool op de pagina van de emballagecontrole in, met het aantal kratten dat nu langer dan 30 dagen buiten staat. Tel daar de kratten bij op die je bijhuurt terwijl er nog genoeg buiten staan.
Wie doet wat
| Wie | Wat |
|---|---|
| Chauffeur | Retourbon laten tekenen, foto doorsturen |
| Binnendienst | Saldo per klant, herinneringen met het saldo erbij |
| Planning | Eerst saldo checken, dan pas bijhuren |
| Facturatie | Statiegeldregel op elke levering met emballage |
| Logistiek of financiën | Maandelijks de verhuurder narekenen |
Het hoeft niet veel tijd te kosten. Het moet wel iemands taak zijn.
Hoe wij dit doen
Onze emballagecontrole houdt het saldo per klant en per type bij uit je pakbonnen, verkoopfacturen en retourbonnen. Een foto van een papieren retourbon doorsturen is genoeg: AI leest de bon, gewone code telt het saldo. Het stuurt klanten een herinnering met hun saldo, stemt elke maand af met de verhuurder, controleert of statiegeld op de factuur staat, en waarschuwt de planning vóór er nieuwe kratten worden gehuurd. Bovenop het ERP dat je al hebt.
De emballagecontrole staat op vroege toegang: we richten hem in met een beperkt aantal bedrijven. Plan een gesprek als je wilt weten wat er bij jou buiten staat.
Bronnen
- AFAS Help, Emballage (verpakking met statiegeld)
- Harvard Digital Innovation and Transformation, Euro Pool System: reshaping fresh food chain one tray at a time
- Agentfabriek, Het regelboek, regels LO-01 tot en met LO-04
Veelgestelde vragen
- Hoe houd ik het kratten- en palletsaldo per klant bij?
- Met één saldo per klant en per type krat of pallet: alles wat volgens de pakbon de deur uit ging, min alles wat volgens de retourbon terugkwam. Zet er de datum van de oudste openstaande levering bij. Alles boven een drempel of langer dan 30 dagen open, gaat met het saldo naar de klant.
- Waarom komen kratten niet terug?
- Meestal omdat niemand de klant erop aanspreekt. Retourbonnen zijn van papier en komen niet in het systeem, het saldo per klant is niet bekend, en er staat geen statiegeld op de factuur. Voor de klant kost een krat die blijft staan dan niets.
- Moet statiegeld op de factuur?
- Als je met statiegeld werkt wel: dan betaalt de ontvanger zolang hij de krat of pallet heeft, en krijgt hij het terug bij retour. Pakketten als AFAS Profit kunnen een emballage-artikel automatisch aan een artikel koppelen, zodat de regel op elke factuur meekomt.
- Hoe controleer ik de factuur van de kratverhuurder?
- Leg de aantallen op het overzicht of de factuur van de verhuurder naast je eigen registratie van uitgaande en retour gekomen kratten, per periode. Klopt het niet, dan maak je bezwaar met je eigen telling erbij. Zonder eigen registratie kun je de factuur niet controleren.
- Wat kost een krat die niet terugkomt?
- Dat hangt af van je systeem: de huur per periode zolang hij weg is, het statiegeld dat je zelf voorschiet, of de vervangingsprijs als hij nooit terugkomt. Reken het per klant uit: openstaande kratten × huur of statiegeld. Bij honderden kratten loopt dat snel op tot duizenden euro's per maand.
Safouan Bolbaroud is specialist in Operations AI & Workflow Automatisering en helpt Nederlandse bedrijven repetitief werk in Exact Online, AFAS en Odoo te automatiseren.
Bekijk profielKlaar om je operations te stroomlijnen?
Stop met handmatig overtikwerk in je ERP. Begin met een lekcheck op één proces.
Gerelateerde artikelen
Marge na logistiek: wanneer kost een order meer dan hij oplevert?
€140 aan product, €165 aan vracht. Zo reken je de marge na logistiek uit per order en per klant, wanneer een order niet rendabel is, en wat je eraan doet zonder klanten kwijt te raken.
Stille kosten in inkoopfacturen: zeven lekken die je zelf kunt vinden (met rekenvoorbeeld)
Een tarief dat stilletjes duurder wordt, een factuur boven de afspraak, een contract dat doorloopt. Zo vind je stille kosten in je inkoopfacturen, en zo reken je ze om naar euro's per jaar.
Wat kost overgewicht per verpakking? Rekenvoorbeeld, e-teken en de regels
10 gram overgewicht op een miljoen verpakkingen is €150.000 per jaar. Zo reken je overgewicht om naar euro's, dit zeggen de regels voor voorverpakkingen, en hier zit de ruimte.