Module 5Academie

AI-beleid, AVG en AI Act

Een werkbaar beleid, de AI-geletterdheid die de verordening van organisaties vraagt, en de AVG-vragen die bij elke tool horen.

AI-beleid, AVG en AI Act is een halve dag waarin het team een werkbaar AI-beleid schrijft: welke tools mogen, welke gegevens niet, wie beslist en hoe het team wordt opgeleid. De AI Act vraagt van organisaties dat zij maatregelen nemen om AI-geletterdheid te ondersteunen. De module vertaalt die plicht naar een register, een training per functie en een beleidspagina die het team daadwerkelijk gebruikt.

Na deze module kan het team
  • 01Het team maakt een register van de AI-tools die al in gebruik zijn, met eigenaar en gegevenssoort per tool
  • 02Het team schrijft een beleid van één pagina met toegestane tools, verboden gegevens en een beslisser
  • 03Het team bepaalt per functie welke training nodig is om AI-geletterdheid aan te tonen
  • 04Het team toetst per nieuwe toepassing of de AVG of een hoog-risico-regel van de AI Act van toepassing is
Agenda
  1. 01

    Wat de AI Act van u vraagt

    Artikel 4 vraagt organisaties maatregelen te nemen om AI-geletterdheid te ondersteunen. Wat dat betekent per functie, en waarom de verordening geen vaste opleiding voorschrijft.

  2. 02

    Het register

    Welke AI-tools er al zijn, wie ze gebruikt, welke gegevens erin gaan, en wie eigenaar is. Vaak blijkt de lijst langer dan gedacht.

  3. 03

    Het beleid op één pagina

    Toegestaan, onder voorwaarden, en verboden. Met de regel over persoonsgegevens, en de vraag wie een nieuwe tool mag goedkeuren.

  4. 04

    Training en toets per functie

    Welke functie welke kennis nodig heeft, en hoe u dat vastlegt. Daarna de toets per nieuwe toepassing: AVG en hoog-risico.

Wat de AI Act van organisaties vraagt

De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) is per 2025 deels van kracht en is in 2026 bij de digitale omnibus gewijzigd. Artikel 4 ging over AI-geletterdheid. Volgens de gewijzigde tekst in Verordening (EU) 2026/1744 nemen aanbieders en gebruikers van AI-systemen maatregelen om de AI-geletterdheid van hun personeel en van anderen die voor hen met AI-systemen werken te ondersteunen. De verplichting garandeert geen vast niveau van geletterdheid bij iedere persoon. Dat is een wezenlijke verschuiving: het gaat om maatregelen en aantoonbare inspanning, niet om een resultaat dat elk individu bereikt.

Voor het team betekent dat: u moet kunnen laten zien wat u doet om de kennis van uw medewerkers op peil te houden. De vorm is aan u. Een register, een training per functie en een beleid dat wordt bijgehouden, vormen samen het bewijs. Wat de toezichthouders in Nederland precies verwachten, staat in de handreikingen die de Autoriteit Persoonsgegevens over AI-geletterdheid heeft gepubliceerd. Wij nemen die mee in de module.

Het register: wat er al draait

Het eerste werk is een inventaris. Welke AI-tools gebruikt het team, al dan niet met een zakelijk account? Wie gebruikt ze, voor welk werk? Welke gegevens gaan erin: tekst uit mails, klantgegevens, documenten, spraak? Wie is eigenaar van het account en de instellingen? De lijst is bijna altijd langer dan verwacht, omdat medewerkers tools gebruiken die niemand heeft goedgekeurd. Dat is geen schandaal, maar wel het beginpunt van het beleid.

We maken het register in de module samen, met een kolom per tool voor de eigenaar en een kolom voor de gegevenssoort. Het register is een werkdocument. Het wordt bijgewerkt wanneer er iets bijkomt, en het is de basis voor elke volgende toets.

Het beleid op één pagina

Een beleid dat niemand leest, helpt niet. Het moet op één pagina passen en drie dingen zeggen. Welke tools zijn toegestaan, en onder welke voorwaarden. Welke gegevens nooit in een AI-tool horen, bijvoorbeeld persoonsgegevens van klanten zonder zakelijk account met verwerkersovereenkomst, en onderhandelingsdossiers. En wie een nieuwe tool mag goedkeuren, en binnen welke termijn.

De tekst van het beleid is een keuze, geen juridisch sjabloon. We schrijven hem in de taal van het team, met voorbeelden uit het eigen werk. Dat maakt het bruikbaar, en het is de reden dat medewerkers het daadwerkelijk lezen.

De AVG: de vragen die bij elke tool horen

De AVG blijft gelden naast de AI-verordening. Bij elke AI-toepassing die persoonsgegevens verwerkt, vraagt de AVG om een grondslag, een verwerkersovereenkomst met de leverancier, een afweging van de doorgifte buiten de EU, en bij een grote of gevoelige verwerking een data protection impact assessment, een DPIA. De module loopt die vragen na voor de tools in het register.

Let op de leverancier. Sommige zakelijke versies beloven dat gegevens niet worden gebruikt om modellen te trainen; andere niet, of pas op verzoek. Dat staat in de voorwaarden en in de verwerkersovereenkomst, niet in de marketing. Wij laten zien waar het team die documenten vindt en wat er in moet staan.

Hoog risico, en de toets per nieuwe toepassing

De AI Act deelt systemen in op risico. De meeste bedrijfstoepassingen vallen onder beperkt of minimaal risico. Een systeem dat over personen beslist, bijvoorbeeld bij werving of kredietbeoordeling, kan onder de hoog-risico-regels vallen. De datum waarop die regels gelden, is in 2026 verschoven naar latere data; controleer de actuele datum voordat u een besluit neemt.

De module eindigt met een toets die het team bij elke nieuwe toepassing gebruikt: welke gegevens, welke beslissing, welke risicoklasse, welke training, en wie tekent. Die toets duurt dertig minuten. Hij voorkomt dat het beleid achterloopt op het werk.

Veelgestelde vragen

  • Moeten we een bepaalde cursus volgen om aan artikel 4 te voldoen?

    Nee. De verordening schrijft geen vaste cursus voor. Het gaat om maatregelen en om het kunnen aantonen daarvan. Voor de meeste teams is een training per functie plus een register voldoende als uitgangspunt.

  • Is ChatGPT of Copilot verboden als we de AVG volgen?

    Nee. Het gaat om het account, de gegevens en de afspraken met de leverancier. Met een zakelijk account, een verwerkersovereenkomst en een beleid dat zegt welke gegevens niet mogen, kan een team de tool binnen de regels gebruiken.

  • Vervangt deze module juridisch advies?

    Nee. De module geeft het kader en de werkvorm. Voor een specifieke toepassing, een DPIA of een contract, raadpleegt u een jurist of uw functionaris voor gegevensbescherming.

Welk team heeft deze module nodig?

Voor halve dag €2.450 excl. btw. In het gesprek zeggen we of de module past, of dat een bouwdag of het adoptieprogramma beter is.